Inleiding
De Karmelieten hebben niet lang
op de Karmel gewoond. Door vervolgingen gedwongen, door de kruistochten,
gevlucht voor de oprukkende Saracenen, die de islam wilden vestigen,
komen ze via Cyprus en Sicilië en Zuid Europa ook in de Lage
Landen terecht.
Tussen 1249 en 1270 werden kloosters gesticht in Keulen, Brussel
en Haarlem.
Inmiddels is het dus meer dan 750 jaar geleden dat de eerste Karmelieten
ook in Nederland een stichting begonnen.
De geschiedenis van de verspreiding
van de Karmelorde wereldwijd is een intrigerende geschiedenis.
De orde kende tijden van bloei en crises. Ze heeft te maken met
decimering van de orde door golven van de pest, kerkelijk wantrouwen,
politieke vervolging en innerlijke conflicten. Ze kent ook perioden
van diepgaande hervormingen binnen de orde. De meest markante
hervorming vond plaats in het Spanje van de zestiende eeuw onder
leiding van Teresa van Avila en Johannes van het Kruis. Zij konden
niet verhinderen dat hervormingen die zij wilden binnen de orde
een splitsing veroorzaakte in de orde. De navolgers van Teresa
en Johannes kwamen tot de stichting van een eigen orde, de Ongeschoeide
Karmel, ook de Teresiaanse Karmel genoemd. Vanaf die tijd kennen
we twee ordes, de Karmel (O.Carm.) en de Hervormde ofwel Teresiaanse
Karmel (OCD). Zowel op wereldniveau als op het niveau van de provincies
zien we de laatste jaren toenemende broederlijke/zusterlijke contacten
en verlangen naar samenwerking ten dienste van de mensen.
Karmelieten zijn te vinden verspreid over de hele wereld in de
diverse continenten van Noord-Amerika, Zuid-Amerika, Europa, Australië,
Azië en Afrika. Met name in de laatste twee continenten is
Karmel sterk groeiende.
De spiritualiteit van Karmel,
wat hen bewoog door de eeuwen heen, is veelzijdig.
Er is het zoeken van de eenzaamheid om in stilte en rust op zoek
te zijn naar de Levende, voor wiens Gelaat Elia stond, zich aan
Hem toe te wijden. De Karmel was een mystieke ruimte die hen wegtrok
uit gevestigde patronen en binnenleidde in God.
Karmeliet zijn is niet gebonden (gebleven) aan wonen in het Karmelgebergte.
`Trek op iedere plaats waar je woont, weg uit het eindige en ga
binnen in de oneindige ruimte die God is.' Maak van ieder plaats
een Karmel, aldus een gedachte uit het eerste boek van de monniken,
na de Regel van Karmel het vroegste karmelitaanse geschrift.
De Ratio, het geschrift, waarin gesproken wordt over de vorming
tot Karmelitaans leven, formuleert de spiritualiteit van Karmel
aldus: `Als beschouwende broederschap/zusterschap zoeken we Gods
Gelaat in het hart van de wereld'.
Het is van belang in de huidige tijd met een culturele breuk die
dieper is dan ooit en die ook aanwezig is in het diepst wat de
Karmel bezighoudt: de aanwezigheid van God onder mensen als Karmel
en samen met wie deze spiritualiteit aanspreken de opdracht op
te pakken `naar God te zoeken, openheid te vinden voor de Transcendente
en daartoe samen de tekenen van onze tijd te lezen'.
